در قانون اساسی در اصول متعددی به حقوق زنان و خانواده توجه شده و به جایگاه انسانی و برابری حقوقی آنان تاکید شدهاست. همچنین به حفظ حقوق زنان در ازدواج، قبل از ازدواج، حقوق زنان بعد از طلاق، حقوق زنان باردار، حقوق زنان بیسرپرست و حقوق زنان خانهدار، حقوق زنان در اسناد بینالمللی توجه ویژهای شدهاست. در این مقاله ما قصد داریم هر یک از این موارد را به طور خلاصه برای شما شرح دهیم. پس همراه ما باشید.
حقوق زنان در قانون اساسی
در اصل بیستم قانون اساسی تمام افراد مرد و زن در حمایتهای قانونی یکسان و از همه حقوق اساسی، انسانی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی برخوردار هستند. بیمه خاص برای حفظ حقوق زنان بیسرپرست، زنان سالخورده، حقوق زنان خانهدار باید توسط دولت تامین شود. همچنین در اصل بیست و یکم به موضوعات عاطفی و احساسی زنان توجهشده و در مواردی با توجه به مصلحت کودک قیومیت به مادر واگذار میشود. اصل بیست و یکم قانون اساسی در مورد حقوق زنان است و دولت وظیفه دارد حقوق زنان را در تمام موارد برطبق رعایت موازین اسلامی تضمین کند. ایجاد زمینههای لازم برای رشد شخصیت زنان و رعایت حقوق مادی و معنوی وظیفه دولت است. حمایت از زنان در دوران بارداری، حضانت فرزندان، حمایت از کودکان بیسرپرست، تشکیل دادگاه صالح برای حفظ بنیان خانواده نیز وظیفه دولت است.
حقوق زنان قبل از ازدواج
در قانون اساسی حقوق زنان قبل از ازدواج مورد توجه قرار گرفتهاست. دختران حق داشتن سرپرست شایسته، حق مسکن، پوشاک، تغذیه سالم، تسهیلات بهداشتی را دارند. همچنین در خصوص نیازهای روانی، عاطفی و مصونیت از خشونتهای خانوادگی، عدم تبعیض دختر و پسر در قانون اساسی تصریح شدهاست.
حقوق اجتماعی زنان
این موضوع هم یکی دیگر از مهمترین مسائل حقوق زنان در قانون اساسی است.
حقوق اجتماعی زنان شامل حق شرکت زنان در سیاستگذاری، قانونگذاری، امور فرهنگی، تبادل اطلاعات و ارتباطات فرهنگی در ابعاد ملی و بینالمللی است. همچنین حق بهرهمندی از بهداشت محیط کار، حق استفاده از امکانات ورزشی، آموزشی و تفریحات سالم است.
حق مالکیت بر دارایی و اموال، حق دستمزد مساوی با مردان در شرایط کاری مساوی، معاف از انجام کار اجباری، بهرهمندی از امنیت شغلی از جمله مواردی به شمار میرود که باید توسط دولت تامین شود.
![این تصویر دارای صفت خالی alt است؛ نام پروندهٔ آن women-rights-2.jpg است](https://zaneshad.com/wp-content/uploads/2022/02/women-rights-2.jpg)
حقوق زنان در ازدواج
حقوق زنان خانهدار در قانون اساسی بیان شدهاست.
این حقوق در ازدواج شامل حق شرط ضمن عقد، حق ثبت رسمی ازدواج، برخورداری زن از حقوق مالی در مدت زوجیت مانند هزینه مسکن، هزینه خوراک، پوشاک، هزینه درمان بیماری، هزینه دوران بارداری، مسئولیت شیردهی فرزند، تعیین مهریه و نفقه، اجرتالمثل ایام زوجیت است که این حقوق جزئی از حقوق زنان در قانون اساسی است. همچنین نگهداری و حضانت فرزندان تا سن ۷ سالگی با مادر است.
![](https://zaneshad.com/wp-content/uploads/2022/02/حقوق-زنان-در-ازدواج-1024x683.jpg)
حقوق زنان بعد از طلاق
در قانون اساسی در خصوص حقوق زنان بعد از طلاق نیز قوانین و مقرراتی تعیین شدهاست. زن بعد از مراجعه به دادگاه و صدور عدم امکان سازش میتواند از همسر خود جدا شود. همچنین مرد باید تمام حقوق مالی زن را پرداخت کند. حقوق و تعهدات مالی زن بعد از طلاق شامل مطالبه مهریه، نفقه و اجرتالمثل ایام زوجیت است. همچنین زن بعد از طلاق در ایام عده میتواند در منزل مشترک با همسر خود زندگی کند و در طول ایام عده طلاق، مرد مسئول پرداخت هزینههای زندگی زن است.
یکی از حقوق زنان بعد از طلاق این است که زن بعد انقضای مدت عده طلاق حق ازدواج مجدد را دارد. زنان حق دریافت دستمزد در انجام امور خانهداری و شیردهی فرزندان را بر طبق قانون دارند.
![](https://zaneshad.com/wp-content/uploads/2022/02/حقوق-زنان-بعد-از-طلاق.jpg)
حقوق زنان بیسرپرست
به زنان بعد از فوت والدین و همسر ارث تعلق میگیرد. همچنین بعد از فوت والدین و همسر میتوانند از مستمری برخوردار شوند. در خصوص حقوق زنان بی سرپرست قانون تامین زنان و کودکان بی سرپرست تصویب شدهاست. بر طبق ماده یک قانون تامین زنان و کودکان بیسرپرست برای حفظ شان و حقوق زنان بیسرپرست و در راستای اجرای اصل بیست و یکم قانون اساسی افراد ذیل مشمول این قانون هستند:
-بانوان بیوه
– خانم های پیر و سالخورده
-بانوان و دختران بیسرپرست
موارد حمایتی زنان بیسرپرست
بر طبق ماده ۴ قانون تامین زنان و کودکان موارد حمایتی و حقوق زنان بیسرپرست به شرح ذیل است:
-حمایت مالی در خصوص تهیه امکانات و وسایل خودکفایی، مقرری نقدی و غیرنقدی و مستمری
-حمایتهای فرهنگی، اجتماعی مانند خدمات آموزشی، تربیتی، آموزش حرفه و فن، خدمات تحصیلی،خدمات مشاورهای و مددکاری، ایجاد زمینه ازدواج
-نگهداری شبانهروزی و روزانه از زنان بیسرپرست، کودکان، زنان سالمند بدون سرپرست توسط سازمان بهزیستی از مهمترین حقوق زنان بی سرپرست است.
حقوق زنان باردار
حقوق زنان باردار بر طبق اصلاحیه قانون تنظیم خانواده سال ۱۳۹۲ شامل موارد ذیل است:
– مرخصی زایمان زنان شاغل تک قلو ۹ ماه تعیین شده است. همچنین مرخصی زایمان زنان باردار سابقه کاری حساب و بر طبق قانون تاثیری در سایر مرخصی زنان باردار ندارد.
-در صورتی که زنان باردار شاغل با تشخیص پزشک نیاز به استراحت دارند، می توانند از مرخصی استعلاجی استفاده کنند.
-پرداخت حقوق و مزایای زنان باردار در مدت مرخصی دو ماه پایانی بارداری یکی از مهمترین حقوق زنان باردار است.
-پرداخت کمک هزینه بارداری ایام مرخصی زایمان
-مرخصی شیردهی از حقوق زنان باردار است.
-بازگشت به کار بعد از مرخصی زایمان
![](https://zaneshad.com/wp-content/uploads/2022/02/حقوق-زنان-باردار.jpg)
حقوق زنان در اسناد بینالمللی
اسناد بینالمللی زیادی به حقوق زنان پرداختهاند. بر طبق موازین اسناد بینالملل زنان غیرنظامی، نظامی در جنگ یا خارج از جنگ از حمایتهایی که مردان برخوردارند، بدون تبعیض بهرهمند میشوند.
یکی از حقوق زنان در اسناد بینالمللی توجه به نیازهای خاص بهداشتی و سلامتی زنان است.
کلام آخر
با توجه به تمام مطالبی که در مورد حقوق زنان در قانون اساسی بیان شد، یکی از موضوعات مهم در مورد حقوق زنان در قانون اساسی توجه به ضمانت اجرایی حقوق زنان است. در خصوص زنان مذاهب اسلامی و اقلیتهای دینی در مورد احوال شخصی با توجه به آیین آنها تعیین میشود. همچنین زنان در انتخاب پوشش و گویش آزاد هستند. در قانون اساسی به حقوق فردی زنان توجه شده و دارای حق زندگی سالم، پیشگیری در مقابل بیماری و حوادث، داشتن وکیل، مصونیت از تعرض و عدم امنیت، مصونیت جان و مال از تعرض غیرقانونی تاکید شده است.